Nhà hàng Baraka, Roubaix

Trước khi biết Baraka là một nhà hàng thì gia đình mình đến Baraka để học đóng thùng gỗ trồng cây. Đối diện với Baraka là một sân đậu xe bỏ hoang. Kể từ năm 2016, Baraka liên kết với một hiệp hội nông dân thành thị để xin phần đất trống này, cải tạo nó để trở thành một nông trại thành thị, Ferme urbaine Trichon. Kinh phí và quản lý của hiệp hội này không có sự góp phần từ phía nhà nước, hoàn toàn do người dân tự thành lập và quản lý. Vào năm trước, có một chị người Việt học ngành quản lý đô thị đã thực tập tại đây với mong ước phát triển nông trại đô thị tại Việt Nam.

Tình cờ được biết Baraka và từ đó gia đình mình giảm đi ăn ở trung tâm Lille, xem như đó là một thay đổi trong cách tiêu dùng.

Về hoạt động của Baraka, thật khó định nghĩa Baraka là gì ! Thứ nhất đó là một nơi với nhiều hoạt động khác nhau, điểm chung của tất cả các hoạt động này là tạo tài sản chung cho cộng đồng. Baraka được tạo dựng bởi những cá nhân đã xây dựng Đại học công dân ở Roubaix. Điều họ mong muốn là một nơi mà tiếng nói công dân được luân chuyển trong bầu không khí thoải mái hơn một giảng đường Đại học, nơi mà những công dân đang sống tách biệt tìm thấy ở những người khác biệt kia một điểm chung, một mong muốn chung, một dự án chung.

Hình thái kinh tế của Baraka là một hợp tác xã (société coopérative et participative). Phương pháp quản lý dựa trên hình thức dân chủ, một người bằng một phiếu, giá trị lá phiếu không tính theo phàn trăm số tiền đầu tư. Số tiền lời thu được không chia cho cổ đông và quay ngược lại đầu tư vốn để phát triển. Site: http://cooperativebaraka.fr

Baraka đề ra một góc dành làm nhà hàng với thực phẩm mua thẳng từ nông dân trong vùng Hauts de France và thực phẩm hữu cơ. Thực phẩm nào vô cơ đều được ghi rõ ràng trên menu. Menu của Baraka thay đổi mỗi ngày, với 3 món, mỗi món có 2 lựa chọn, nên tổng cộng chỉ có 6 món. Giá bán ổn định với món ăn chính là 12€ và menu 3 món cho buổi trưa là 15,8€. Nhà hàng Baraka không mở cửa tối thứ bảy và ngày chủ nhật, vì họ cho rằng nhân viên của họ cũng có quyền được nghĩ ngơi với gia đình như mọi người. Sự chọn lựa này giúp thay đổi thói quen tiêu dùng của khách hàng Baraka. Tính ra, không nấu cơm một buổi tối trong tuần để đi ăn Baraka cũng có cái thú vị riêng.

41880583_10157756500389951_5733634357789196288_n

Nhân viên nhà hàng, ngoài bếp trưởng, người quản lý, các nhân viên còn lại là người trẻ có hòan cảnh sống và học tập khó khăn. Vài năm trước, một trong những người quản lý là một thực tập sinh, bậc thạc sĩ, ngành kinh tế xã hội liên đới (économie sociale et solidaire), đã có kinh nghiệm quản lý nhưng bỏ nghề và đi học lại. Chị ta viết trong luận án tốt nghiệp về quá trình làm việc với các em học việc có nhiều khó khăn để thích nghi với nghề, quá trình chị ta thay đổi cách nhìn về quản lý, doanh thu và lợi nhuận, quá trình chị ta ý thức được những câu hỏi về sự chọn lựa hình thái kinh tế và quản lý đem lại lợi ích chung cho xã hội.

Diện tích còn lại của Baraka dùng làm nơi cho thuê phòng họp, các buổi tuyết trình, dạy học hoặc hoạt động văn hóa. Các chủ đề thuyết trình thường xoay quanh vấn đề xã hội, thảo luận về các xu hướng mới trong kinh doanh và kinh tế. Bản thân Baraka cũng tổ chức những buổi gặp gỡ, giao lưu văn hóa. Chủ đề thảo luận của Đại học công dân được tổ chức tại Baraka sắp tới liên quan đến giá trị thời gian của sức lao động thay thế giá trị tiền mặt. Một hình thức kinh tế đã được thực hiện tại một thành phố của Tây Ban Nha trong cơn khủng hoảng kinh tế vào những năm 2010.

Toàn bộ tòa nhà Baraka được thiết kế với vật liệu xây dựng sản xuất trong vùng, gồm có gỗ, rơm và đất. Ba vật liệu này cho phép không dùng sưởi vào mùa lạnh để làm ấm tòa nhà. Hoàn toàn không có vật liệu xây dựng lấy từ dầu hỏa. Với sự lựa chọn vật liệu xây dựng phương pháp khô, công nhân xây dựng không bị nhiễm hóa chất trong quá trình xây dựng. Mái nhà được tận dụng để trồng cây cỏ giúp lọc không khí, tái tạo hệ sinh thái đô thị, chỗ cư trú trong đô thị cho chim, ong và bướm. Hệ thống ánh sáng tụ nhiên cũng được thiết kể để không sử dụng đèn vào ban ngày, khi trờ sập tối thì sử dụng điện từ hệ thống tạo điện từ ánh sáng tự nhiên.

Những người thành lập, quản lý và duy trì Baraka, họ biết rằng họ đang xây dựng cái mà người đời gọi là … điều không tưởng. Chính bản thân họ khi đưa ra hướng phát triển, họ dùng từ « điều không tưởng mà chúng tôi muốn làm ». Nhưng thực ra những điều mà người đời gọi là « không tưởng » đơn thuần là những việc khó làm khi lội ngược dòng chứ chưa hẵn là điều « không thể làm được ». Từ Pháp cho đến Việt Nam mỗi nơi đều có cái ngưỡng của những điều không tưởng, nhưng trong một mớ lẫn lộn giữa « không làm được », « không biết làm » và « không muốn làm » xuất hiện những không gian cho phép thực nghiệm dân chủ và ý thức dân sự. Ai biết được, một sinh viên Việt Nam đến mảnh đất này để học và cộng tác rồi đi, mang theo họ hạt giống gì ? khi nào trồng ? trồng với ai ? khi nào nẩy mầm ? Không ai nói trước được điều gì, chỉ có thể cầu chúc cho những con người đó nhiều điều may mắn.

(1) tài sản chung, nguyên từ tiếng Pháp là « biens communs », tài sản ở đây có thể mang giá trị tinh thần, hoặc vật chất. « Biens communs » được nhắc tới trong nghiên cứu của nữ kinh tế học đầu tiên nhận giải Nobel kinh tế, Elinor Ostrom. Nghiên cứu của bà đặt trọng tâm vào phương pháp quản lý kinh tế của quốc gia và cộng đồng đối với tài sản chung của loài người : gió, nước, rừng, biển, sông v.v…

Bài + ảnh: Lê Quỳnh Dao

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.