Cải tổ hưu trí ở Pháp: Chính phủ, công đoàn không ai nhượng bộ ai

Vào lúc phong trào đình công trong ngành giao thông công cộng không có dấu hiệu giảm cường độ vào cuối tuần, chính phủ Pháp tỏ quyết tâm tiến hành cải tổ hệ thống hưu trí, một cuộc cải tổ « lịch sử » theo lời tổng thống Emmanuel Macron.

1. Tiếp tục đình công không nhượng bộ

Tại Paris, ngoại trừ hai tuyến tự động hóa hoàn toàn, tám trên tổng số 14 tuyến xe điện ngầm vẫn hoàn toàn bị đóng cửa. Sáu tuyến còn lại gần như không hoạt động. Xe buýt chỉ bảo đảm 40% số chuyến. Tổng Công Ty Đường Sắt Pháp (SNCF) báo trước với hành khách ngày mai giao thông đi lại sẽ còn khó khăn hơn hôm nay, do cuộc tổng bãi công theo lời kêu gọi của các nghiệp đoàn.

Một thăm dò khác của Viện Ifop cho báo Le Figaro, được công bố hôm qua, cho biết đa số dân Pháp tiếp tục ủng hộ phong trào bãi công chống cải cách hưu trí, nhưng 55% không chấp nhận bãi công tiếp tục vào dịp lễ cuối năm. Trong trường hợp bãi công tiếp diễn trong những tuần tới, 46% cho là do lỗi chính phủ, 35% khẳng định phần sai thuộc về các nghiệp đoàn.

Tuy nhiên, chính phủ vẫn để mở cánh cửa đối thoại. Căng thẳng xã hội tăng cao, nhưng uy tín của tổng thống Pháp Emmanuel Macron không sụt giảm. Theo một thăm dò dư luận của Elab, công bố hôm nay, uy tín tổng thống Macron tăng 2 điểm (với 30% người ủng hộ).

Theo AFP,  thứ Ba 17/12, được coi là một ngày căng thẳng cao điểm. Toàn bộ các nghiệp đoàn, kể cả các nghiệp đoàn vốn được coi là có xu hướng ủng hộ cải cách (như CFDT, CFTC, Unsa…), kêu gọi bãi công, biểu tình. Cùng với giới lái tàu, giáo viên, viên chức, giới luật sư, thẩm phán, y tế cũng được kêu gọi tham gia vào các cuộc biểu tình trên khắp nước Pháp.

2. Sẽ có xe lửa cho ngày Noel ?

Trong bối cảnh đình công không biết bao giờ mới chấm dứt, thủ tướng Philippe tối qua đã yêu cầu Công ty Đường sắt Quốc gia Pháp SNCF chuẩn bị một kế hoạch chuyên chở ghi rõ những chuyến xe lửa nào sẽ được duy trì trong những ngày lễ cuối năm và trình kế hoạch này cho chính phủ vào thứ Ba tuần tới.

Về phần chủ tịch tổng giám đốc SNCF Jean-Pierre Farandou, ông đã kêu gọi các nhân viên hỏa xa đang đình công chống cải tổ hưu trí hãy « tạm ngưng » đình công trong những ngày cuối năm. Nhưng các công đoàn đã ngay lập tức bác bỏ lời kêu gọi của ông Farandou, cho rằng chính phủ phải chịu trách nhiệm về tình hình hiện nay. Trước đó, một số công đoàn trong công ty SNCF đã dọa sẽ tiếp tục đình công trong những ngày lễ cuối năm.

3. Chế độ phổ quát tính theo điểm

Báo La Croix nhìn thấy ít nhất ba « điểm then chốt » trong kế hoạch cải tổ đó : Một là thế hệ sinh năm 2004 sẽ được hưởng chế độ hưu bổng mới, tính theo điểm tích lũy trong thời gian đi làm, biện pháp cải tổ không liên quan đến tất cả những người lao động sinh trước năm 1975. Điểm quan trọng thứ hai là tuổi tối thiểu để về hưu. Bài toán không đơn giản vì có ít nhất ba trường hợp khác nhau : nếu đi làm sớm, ta có thể nghỉ hưu khi tròn 60 tuổi. Bình thường thì người ta có thể về hưu năm 62 tuổi, nhưng trong kế hoạch cải tổ, chính phủ Pháp đưa thêm một khái niệm nữa gọi là « ngưỡng » 64 : đấy là tuổi về hưu bảo đảm được lãnh đầy đủ lương hưu cơ bản. Về hưu trước 64 tuổi, sẽ bị « phạt » ngược lại đi làm thêm sau thì sẽ được « thưởng » thêm. Mức tiền phạt và tiền thưởng đó hiện chưa được ấn định chắc chắn. Vấn đề thứ ba là trong chế độ mới lương hưu được tính theo điểm tích lũy, mỗi điểm tương đương với một số tiền. Nhưng ai là người ấn định giá trị của mỗi điểm lương hưu đó ?

Mặc dù bị phản đối mạnh như vậy, trên đài truyền hình TF1, thủ tướng Edouard Philippe vẫn tỏ quyết tâm xây dựng một hệ thống hưu trí « thật sự mang tính phổ quát », « công bằng hơn và vững chắc hơn ».

Tờ báo kinh tế Les Echos nêu lên những câu hỏi thiết thực với người lao động : Với chế độ mới, các khoản đóng góp cho quỹ lương hưu của những người đang đi làm có tăng lên hay không ? Đổi lại, lương hưu trong tương lai tăng hay giảm ?

Libération chơi chữ trong bài báo « Từng điểm một »: Điểm ở đây vừa là những điểm tích lũy để về hưu trong chế độ mới và cũng là những điểm đã được thủ tướng Pháp nêu bật trong kế hoạch cải tổ sắp tới đây. Tờ báo đối chiếu quan điểm của chính phủ và giới công đoàn. Đương nhiên, thủ tướng Edouard Philippe và các bộ trưởng liên quan chỉ nói tới những điểm « lợi » trong kế hoạch mới, còn nhìn từ phía các công đoàn, thì người lao động sẽ « mất mát nhiều » với chế độ mới.

Tờ Le Monde nói đến tổng thống Emmanuel Macron trong thế của một người làm xiếc đi dây : nới lỏng một số quyết định để làm hạ nhiệt phong trào phản kháng, nhưng đồng thời cũng cần tránh để những người ủng hộ ông thất vọng. Bởi năm 2017 Emmanuel Macron đã được cử tri bầu lên với hy vọng vị tổng thống trẻ tuổi này thực sự cải tổ nước Pháp.

4. Con đường canh tân khó khăn?

Theo Libération, vào năm 1995, cuộc đình công đã khiến mọi người bất ngờ, số người biểu tình rất đông đảo, họ rất được dân chúng ủng hộ và các hệ thống xe lửa và giao thông đô thị tê liệt hoàn toàn. Và nhất là cuộc đình công đã kéo dài suốt một tháng cho đến khi chính phủ Juppé « đầu hàng ». Như vậy, theo tờ báo, có thể dựa trên ba yếu tố để đánh giá tình hình hiện nay: số người biểu tình, thời gian đình công và thái độ của công luận. Nhưng Libération cho rằng chính phủ có một cách để tránh đối đầu với các công đoàn, đó là tỏ ra mềm dẻo, ai cũng phải hiểu rằng thỏa hiệp bao giờ cũng hơn là «được ăn cả ngã về không».

Nhật báo Công Giáo La Croix hôm nay cũng dành bài xã luận về đề tài này, với hàng tựa «Sẽ phải cần một cuộc cải tổ », bày tỏ quan điểm ủng hộ dự án cải tổ hệ thống hưu trí do chính phủ đề ra. Tờ báo nhắc lại rằng từ một phần tư thế kỷ qua, nước Pháp đã nhiều lần cải tổ hệ thống hưu trí, kể cả các hệ thống hưu trí đặc biệt. Dù muốn dù không cũng phải tiếp tục cải tổ. Những thay đổi trong lực lượng sản xuất khiến cho số người đóng góp cho quỹ hưu trí ngày càng ít đi. Tuổi thọ tăng lên khiến cho các chi phí y tế cũng tăng theo. Nguồn tài chính cho hệ thống hưu trí không thể được giữ nguyên như vậy.

La Croix ghi nhận, trước tình hình đó, tổng thống Macron đề nghị một cải tổ quy mô : chuyển sang một hệ thống hưu trí phổ quát. Nhưng theo nhật báo này, để làm được như thế thì phải có hai yếu tố : có một bầu không khí tin cậy và chi tiêu thêm để bù đắp thiếu hụt cho một bộ phận dân Pháp sẽ bị thiệt thòi do cải tổ. Nhưng hiện nay hai yếu tố đó lại không hội đủ : Khủng hoảng Áo Vàng khiến người dân không còn tin tưởng chính quyền và tình hình tài chính hiện nay không cho phép gia tăng chi tiêu để tạo điều kiện cho việc áp dụng những quy định mới.

Nhật báo thiên hữu Le Figaro cũng cho rằng, dù phải gánh chịu một cuộc đình công kéo dài, cũng phải tiến hành một cuộc cải tổ đầy tham vọng để giải quyết dứt điểm hồ sơ hưu trí. Ai cũng thấy đây là một bài toán rất đơn giản : làm sao cho các thế hệ tương lai có đủ tiền để sống khi về già, khi mà tuổi thọ càng lúc càng tăng và số người hưu trí ngày càng nhiều ? Le Figaro ghi nhận dự án hệ thống hưu trí phổ quát do tổng thống Macron đề nghị về lý thuyết thì rất hấp dẫn, nhưng thực hiện thì phức tạp vô cùng và chắc là phải cần nhiều thời gian để cải tổ thành công.

Tổng hợp từ RFI

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.