5 BƯỚC THỰC HÀNH HUẤN LUYỆN CẢM XÚC CHO CON

Đây là những lời khuyên mà mình học được từ tiến sĩ Gottman, tác giả cuốn sách Raising An Emotionally Intelligent Child. Như bài trước mình có nói, EQ đóng vai trò không nhỏ trong thành công sau này của các con, nên việc giúp trẻ hiểu về cảm xúc và biết cách quản lý cảm xúc là chiến lược quan trọng giúp con lớn lên bình tĩnh, tự tin và hạnh phúc. Để làm được điều đó, cha mẹ có thể thực hành 5 bước sau để hỗ trợ con kiểm soát cảm xúc và hành vi.

Bước 1: Nhận biết cảm xúc của con bạn

Cảm xúc luôn đến trước các cơn bùng nổ, vì thế, việc nhận biết được cảm xúc của con để giúp con tránh được những hành vi không phù hợp là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, có nhiều trẻ chưa hiểu về những cảm xúc đang đến với mình và cách tốt nhất để thể hiện được những cảm xúc đó, vì thế, đây là lúc mà trẻ cần tới sự giúp đỡ của bố mẹ.

Những cha mẹ muốn huấn luyện cảm xúc trước hết phải có khả năng nhận biết cảm xúc của chính mình và nhạy cảm với cảm xúc của con cái. Cha mẹ không cần/không nên đợi con bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ mới có thể nhận biết được.

Cha mẹ cũng không nên che giấu cảm xúc của mình trước các con. Trẻ có thể học được cách kiểm soát cảm xúc khi nhìn thấy cha mẹ giải quyết những cảm xúc tiêu cực, hơn là mang trong mình suy nghĩ « Bố mẹ không bao giờ cảm thấy thế này, và mình cũng nên thế ». Việc che chắn con trước những cảm xúc tiêu cực chẳng khác gì mang một vận động viên đến cuộc thi Olympics mà không hề huấn luyện trước đó.

Bước 2: Nhìn nhận cảm xúc như một cơ hội để kết nối và giáo dục

Có bao giờ bạn thấy câu an ủi kiểu « Chả có gì phải sợ cả! » hay là « Có thể thôi mà cũng khóc! » có ích chưa? Liệu câu nói này có thực sự giúp người nghe vượt qua được nỗi sợ hay cơn tức giận không? Chưa biết chừng những câu nói này còn có thể khiến cho trẻ mất tự tin và nghi ngờ cảm nhận của chính mình.
Đúng là bố mẹ cần ngăn ngừa những hành vi không phù hợp của trẻ. Nhưng chúng ta nên làm việc đó theo cách phù hợp với từng hoàn cảnh, từng tính cách của trẻ, và đừng bao giờ dán nhãn con trẻ thông qua hành vi đó. Đừng nhìn vào hành vi của con rồi gọi con là « đồ hư », « cơn ác mộng », « cục nợ đời ».
Nếu muốn huấn luyện cảm xúc cho con, chúng ta hãy xem những cơn bùng nổ, những cảm xúc bộc phát của con như một cơ hội để kết nối và giáo dục con.

Bước 3: Lắng nghe và xác nhận cảm xúc

Hãy hoàn toàn chú tâm vào con bạn khi lắng nghe con bộc lộ cảm xúc. Suy nghĩ thật kỹ về những gì bạn nghe thấy, rồi nói với con bạn rằng bạn hiểu những gì con đang cảm thấy hoặc trải qua.

Cho dù bạn có thể cảm thấy những gì con đang trải qua là hết sức phi lý, và bạn muốn nói ngay cho con biết điều đó. Bạn muốn bỏ qua cảm xúc của con và chuyển ngay sang phần giải quyết vấn đề. Chúng ta hãy nhớ rằng, cảm xúc chẳng bao giờ có lý cả, bạn cần phải tạo được cho con cảm giác an toàn, thấu hiểu mỗi khi chia sẻ với bạn, trước khi bạn muốn đưa ra bất cứ lời khuyên nào. Nếu bạn muốn giải quyết vấn đề ngay lập tức, con bạn sẽ không bao giờ học được kỹ năng kiểm soát những cảm xúc tiêu cực. Ngoài ra, nếu không nhận được sự cảm thông, dần dần con sẽ đóng cánh cửa kết nối với bạn.

Bước 4: Gọi tên cảm xúc

Sau khi bạn đã lắng nghe câu chuyện của con, hãy giúp con bạn hiểu rõ hơn về những biểu hiện cảm xúc, bằng cách gọi tên những cảm xúc này. Điều này đặc biệt quan trọng với những bé ở lứa tuổi mầm non. Dù rằng đó là giận dữ, buồn, sợ hãi hay thất vọng, đều là một phần của cuộc sống và ai cũng phải trải qua, và chúng ta đều học cách để đối đầu với những cảm giác đó.

Gọi tên cảm xúc cũng thể hiện cho con bạn thấy rằng bạn đang đồng cảm với con. Khi nhìn thấy con khóc, bạn có thể hỏi « Con đang rất buồn đúng không? ». Giờ đây, con bạn không chỉ hiểu về cảm xúc này, mà còn có một từ để miêu tả nó. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc gọi tên cảm xúc có thể làm dịu hệ thần kinh và giúp trẻ vượt qua những cảm giác khó chịu nhanh hơn.

Bước 5: Giúp con bạn giải quyết vấn đề bằng các giới hạn

Tất cả mọi cảm xúc đều được chấp nhận nhưng các hành vi thì không. Sau khi bạn lắng nghe câu chuyện của con, giúp con gọi tên cảm xúc, bạn cần đặt ra những giới hạn cho các hành vi và giúp con sửa sai. Nhưng người đưa ra giải pháp không nên là bố/mẹ.

Ví dụ, bạn nói với con rằng: « Mẹ biết con rất tức khi con đang vẽ mà em vào phá. Mẹ cũng sẽ rất tức. Nhưng vì thế mà đánh em thì không được. Những lúc như vậy, con nghĩ nên làm gì? »

Chìa khoá của quá trình huấn luyện cảm xúc cho con là SỰ KIÊN NHẪN. Đừng cố hoàn thành cả 5 bước ngay lập tức, đừng quá vội vàng khi câu chuyện của con quá dài hay con khóc quá lâu. Trẻ con rất nhạy cảm và chúng sẽ nhận ra ngay sự thờ ơ hay thiếu chú tâm của cha mẹ. Vì thế, muốn thành công, trước hết phải thực sự kiên nhẫn, chân thành và chú tâm, các bạn nhé. Chúc các bạn thành công!

Nguyên Kan

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.